De arbeidsmarkt van de toekomst

Het zijn spannende tijden voor werkend Nederland. Met name in de IT, techniek en financiële sector gaan de technologische ontwikkelingen razendsnel. Wat betekent de transformatie van de arbeidsmarkt voor professionals in deze branches?

De digitalisering heeft de arbeidsmarkt volledig op zijn kop gezet. Vrijwel elk bedrijf wordt gedwongen zichzelf opnieuw uit te vinden, vaak met ingrijpende gevolgen voor het personeel. Faillissementen en massaontslagen zijn aan de orde van de dag. Toch is dat maar een deel van het verhaal, want de digitale economie biedt ook kansen voor professionals.

Dit geldt in het bijzonder voor professionals in de IT, techniek of financiële sector. Iedere professional moet zichzelf de vraag stellen: hoe zorg ik ervoor dat ik ook over tien jaar nog gewild ben op de arbeidsmarkt? Een algemeen antwoord op deze vraag is er niet. Daarom zetten we per branche de belangrijkste ontwikkelingen op een rij:

Grotere vraag naar IT-professionals

De vraag naar capabele IT-professionals is en blijft enorm. Uit de analyse ‘Trends en ontwikkelingen over het vierde kwartaal van 2016’ van Yacht blijkt dat het aantal vacatures in het vakgebied IT met maar liefst 26 procent is gegroeid ten opzichte van een jaar eerder. De vraag naar IT-starters is zelfs met 34 procent gestegen.

Er is volgens Yacht vooral een grotere vraag naar software- en applicatieontwikkelaars, op de voet gevolgd door web- en multimediaontwikkelaars. Daarnaast ontstaan onder invloed van de digitalisering ook nieuwe vacatures zoals datawetenschappers en UX-designers. Yacht verwacht dat de vraag naar dit soort professionals verder zal groeien.

Bron: Analyse ‘Trends en ontwikkelingen over het vierde kwartaal van 2016’ van Yacht

Veel bedrijven worstelen ermee om geschikt IT-talent aan te trekken. Er is sprake van een hardnekkige mismatch tussen de vereiste competenties en het aanbod. Uit onderzoek van CompTIA onder IT-managers blijkt dat slechts 9 procent van de kandidaten over de IT vaardigheden beschikt waarnaar ze op zoek zijn. 91 procent voldoet dus niet aan de eisen.

Bron: CompTIA-onderzoek ‘Common IT Employability Skills’ onder Amerikaanse IT-managers

IT-professionals doen er goed aan om hun eigen expertise en eventuele zwakheden in kaart te brengen. Vraag je af waar jij bedreven in bent en welke competenties je het beste kunt aanleren of verbeteren. Dit is hét moment om specialistische vaardigheden te ontwikkelen, zoals datavisualisatie, security of business intelligence.

Een moderne IT’er beschikt echter niet alleen over vakkennis, maar ook over ‘soft skills’ als creativiteit, flexibiliteit en communicatieve vaardigheden. Specifieke vakkennis doen professionals steeds vaker op tijdens het werk. Mede hierdoor zijn starters met een andere opleiding, bijvoorbeeld sterrenkunde en natuurkunde, ook interessant voor bedrijven.

Alles bij elkaar opgeteld hebben vakbekwame IT’ers dus een prima onderhandelingspositie om betere arbeidsvoorwaarden te eisen. Volgens Yacht is het salaris voor IT-professionals met afstand de belangrijkste arbeidsvoorwaarde. Opvallend is dat zij daarna het meeste hechten aan flexibele werktijden.

Rooskleurige arbeidsmarkt voor technisch talent

Behalve van IT wordt onze maatschappij steeds afhankelijker van techniek. In de technische sectoren neemt de werkgelegenheid naar verwachting dan ook sterk toe. Dit is overigens niet gebonden aan opleidingsniveau: zowel wo’ers als hbo’ers en mbo’ers in technische richtingen hebben prima vooruitzichten op de arbeidsmarkt.

De vergrijzing van de Nederlandse bevolking speelt hierin een belangrijke rol. Veel bedrijven gaan noodgedwongen op zoek naar vers bloed. Daarnaast kampt bijvoorbeeld de metaalsector al jaren met een groot tekort aan technici. Technische vaardigheden en kennis zijn echter ook in andere branches gewild, zoals bij energiebedrijven en de horeca.

Kortom, voor technisch talent ziet de toekomst er in principe rooskleurig uit. Dat onderstreept ook het World Economic Forum. In het Future of Jobs Report staat de beroepsgroep ‘Architecture and Engineering’ helemaal bovenaan de lijst met hardst groeiende sectoren, op de voet gevolgd door ‘Computer and Mathematical’.

Digitalisering veroorzaakt schokgolf in financiële sector

In weinig branches veroorzaakt de digitalisering zo’n grote schokgolf als in de financiële sector. Het aantal banen bij banken krimpt al jaren en het UWV voorspelt dat deze trend doorzet. Dat is geen verrassing voor wie het nieuws volgt: zo schrappen ‘de grote drie’ (Rabobank, ING en ABN Amro) tot en met 2020 duizenden banen.

Bron: Het Financieele Dagblad van 3 oktober: ‘40.000 bankmedewerkers verliezen hun baan’

Volgens het UWV is de kans op het vinden van nieuw werk in de financiële dienstverlening zelfs het laagste van alle sectoren. Vooral receptionisten, administratief medewerkers en telefonisten die hun baan verliezen, komen moeilijk aan een nieuwe baan. Financieel specialisten en accountants hebben relatief gezien iets betere kansen op de arbeidsmarkt.

De gevestigde orde wordt links en rechts ingehaald door ‘fintech’-start-ups. Volgens brancheorganisatie Holland Fintech telt Nederland zo’n 300 fintech-bedrijven. Deze zijn echter nog niet groot genoeg om het verlies aan werkgelegenheid te compenseren. Toch is de opkomst van fintech-bedrijven hoopgevend voor finance-professionals.

Tips voor professionals

Er zijn dus grote verschillen per branche. Maar deze tips gelden eigenlijk voor alle drie de sectoren:

  1. Ken je waarde op de arbeidsmarkt en stem je toekomstplannen daarop af. Bezit je talenten en beheers je vaardigheden die schaars zijn in het bedrijfsleven of ben je eventueel makkelijk vervangbaar?
  2. Volg trainingen, cursussen of opleidingen om jezelf aantrekkelijker te maken voor (potentiële) werkgevers. Kies voor omscholing als je weinig of geen vertrouwen hebt in je huidige vakgebied of branche.
  3. Sommige competenties komen in bijna elk beroep van pas. Zo voorspelt het World Economic Forum dat het oplossen van complexe problemen, kritisch denken en creativiteit in 2020 de belangrijkste vaardigheden zijn.
  4. Breid je zakelijke netwerk uit, bijvoorbeeld via LinkedIn. Een groot netwerk is dé manier om bijvoorbeeld een nieuwe uitdaging te vinden. Heb je geen zakelijk netwerk? Begin dan snel met het opbouwen ervan.

(Bron: http://computerworld.nl/carriere/97224-de-arbeidsmarkt-van-de-toekomst)